Cuộc khảo sát 110 nền tảng bạn đồng hành AI của nhà nghiên cứu Zilan Qian (thuộc Nhóm Nghiên cứu Chính sách Trung Quốc tại Trường Đại học Oxford - Anh) cho thấy mặc dù công nghệ lõi tương đồng nhưng sự khác biệt về giá trị văn hóa và môi trường quản lý đã định hình 2 hướng đi hoàn toàn khác biệt.
Trong khi Mỹ phổ biến bạn gái AI gợi cảm ra toàn cầu thì Trung Quốc tạo ra bạn trai AI lý tưởng cho thị trường nội địa.
Bạn gái AI gợi cảm
Trong số 110 nền tảng AI được khảo sát, hơn một nửa (52%) có trụ sở tại Mỹ. Hình mẫu phổ biến nhất trên các nền tảng này là bạn gái AI gợi cảm.
Sự định hướng này xuất phát từ đối tượng người dùng. Các nền tảng bạn đồng hành AI hàng đầu thế giới chủ yếu thu hút nam giới, đặc biệt là nhóm tuổi 18-24.
Chính sự chán nản với các mối quan hệ đời thực đã khiến nhiều người, cả nam lẫn nữ trên thế giới, tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI). Ảnh: Sina
Do cảm thấy thất vọng với những tiêu chuẩn hẹn hò hiện đại, nhiều thanh niên chịu ảnh hưởng từ các hội nhóm trên mạng (như "manosphere" - cộng đồng trực tuyến ủng hộ nam tính độc hại, có tư tưởng thù ghét phụ nữ và phản nữ quyền) đã tìm đến AI như một giải pháp thay thế.
Những thanh niên này chọn AI vì muốn có một mối quan hệ thuận theo ý mình, không lo bị phán xét như khi giao tiếp với người thật.
Hình mẫu bạn gái AI gợi cảm được thiết kế và lan truyền toàn cầu là nhờ vào sự cộng hưởng của 3 yếu tố: nỗi sợ bị từ chối, nhu cầu có được sự phục tùng hoàn toàn và khả năng đáp ứng cảm xúc tức thì từ AI. Trong đó, theo trang 36Kr, yếu tố hấp dẫn tình dục đóng vai trò là "chất keo" giữ chân người dùng.
Giao diện ứng dụng Xingye giới thiệu AI nam hoàn hảo: giàu có, giỏi giang nhưng khiêm tốn. Ảnh: Sina
Bạn trai AI lý tưởng
Trái lại, thị trường Trung Quốc lại chứng kiến sự đảo ngược hoàn toàn về đối tượng người dùng và vai trò giới tính của AI.
Với mục tiêu hướng tới người dùng nữ, các ứng dụng AI nổi tiếng của Trung Quốc - như Xingye (tạm dịch: Bầu trời sao) và Zhumeng Dao (tạm dịch: Hòn đảo mơ ước) - đều lấy hình tượng nam giới làm trọng tâm và quảng bá rầm rộ "bạn trai AI".
Đối tượng người dùng chính là phụ nữ Trung Quốc từ 25 đến 40 tuổi, có học thức và độc lập kinh tế. Họ đang phải đối mặt với áp lực kép từ tỉ lệ kết hôn giảm và định kiến xã hội khắc nghiệt về "gái ế".
Đối với nhóm phụ nữ này, các bạn trai AI tạo ra một không gian thoát ly, cho phép họ tận hưởng cảm giác được đồng hành và sẻ chia cảm xúc mà không cần bước chân vào hôn nhân truyền thống.
Các nhà phát triển Trung Quốc chú trọng vào tính tương tác, khả năng khơi gợi cảm xúc và duy trì mối quan hệ liên tục bằng cách gửi tin nhắn ngay cả khi người dùng rời khỏi ứng dụng.
Quan trọng hơn, không giống như thị trường Mỹ, các công ty AI Trung Quốc bị kiểm soát chặt chẽ hơn về mặt đạo đức. Sau các sự cố liên quan đến nội dung nhạy cảm, chính phủ Trung Quốc ban hành nhiều quy định nghiêm ngặt. Điều này buộc các nhà phát triển phải tập trung vào khía cạnh tình cảm thay vì tình dục hóa sản phẩm.
Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) - Bộ Công an vừa qua đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Phan Thị Mai, Giám đốc Công ty TNHH thẩm mỹ viện Mailisa và Hoàng Kim Khánh (chồng Mai), Tổng Giám đốc Công ty MK Skincare, cùng 6 người khác về tội "Buôn lậu".
Theo C03, Mai điều hành mạng lưới phân phối, phối hợp với chồng mình dựng lên lớp vỏ pháp lý thông qua nhiều công ty vệ tinh, biến đường dây buôn lậu mỹ phẩm thành một hệ thống kinh doanh được khoác áo hợp pháp. Từ cấu trúc ngụy trang này, Mailisa phát triển thành chuỗi 17 chi nhánh trên toàn quốc, phân phối hơn 8 triệu sản phẩm thuộc gần 100 mã hàng Doctor Magic.
Trong đó, chỉ riêng 3 sản phẩm chủ lực gồm kem loại bỏ sắc tố M01, kem xóa thâm - làm sáng da M03 và kem chống nắng BB Nano M23 đã tiêu thụ hơn 3,2 triệu hộp, đem lại nguồn lợi bất chính lên tới hàng ngàn tỉ đồng.
Những sản phẩm giá rẻ được 2 vợ chồng Mai biến thành hàng cao cấp bằng bao bì bóng bẩy, truyền thông mạnh và hình ảnh doanh nhân thành đạt. Nguồn hàng - mắt xích quan trọng nhất của "đế chế ảo" Doctor Magic - được che giấu tinh vi.
Cục C03 cho biết toàn bộ kem trị nám, dưỡng da, sữa rửa mặt, kem chống nắng... đều do các xưởng ở Quảng Châu (Trung Quốc) gia công với giá chỉ 30.000-150.000 đồng/sản phẩm. Hàng được vận chuyển qua Hồng Kông (Trung Quốc). Tại đây, 2 công ty "ma" của Mai và Khánh cùng một số đối tượng người Trung Quốc đứng tên thực hiện mở tờ khai, gắn mác "sản xuất tại Hồng Kông" kèm hóa đơn và chứng từ thanh toán quốc tế giả mạo.
Khi nhập về Việt Nam, các lô hàng tiếp tục được hợp thức hóa thông qua Công ty MK Skincare do Khánh đứng tên chủ sở hữu và là tổng giám đốc.
Để đủ điều kiện lưu hành, vợ chồng Mai còn móc nối xin giấy chứng nhận lưu hành tự do tại Hồng Kông. Sau đó, các bị can nộp hồ sơ công bố mỹ phẩm tại Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến với bộ hồ sơ được "hợp pháp hóa" bằng hợp đồng vòng vo và hóa đơn giả.
KOL (người có quan điểm ảnh hưởng tới công chúng) và KOC (người tiêu dùng có sức ảnh hưởng lớn) đang trở thành lực lượng truyền thông mạnh mẽ trên mạng xã hội, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong việc kiểm soát nội dung và bảo đảm người dân tiếp cận thông tin chính xác.
Định hình nhận thức cộng đồng
Sáng 29-11, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) phối hợp Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT tổ chức Ngày hội Sáng tạo nội dung số Việt Nam - Vietnam iContent 2025, tại TP HCM. Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia, nhà sáng tạo nội dung và đại diện các nền tảng mạng xã hội lớn.
Bà Lê Thị Trâm Anh, Trưởng bộ phận truyền thông Marketing - Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk), cho hay trong kỷ nguyên số, hợp tác giữa thương hiệu và nhà sáng tạo chỉ bền vững khi đôi bên tôn trọng lẫn nhau. Trong lĩnh vực dinh dưỡng, nơi liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, tính chuẩn mực và an toàn trong nội dung là điều không thể thỏa hiệp. "Mỗi nội dung của nhà sáng tạo, dù nhỏ, cũng góp phần định hình nhận thức cộng đồng. Vì vậy, minh bạch, kiểm chứng và truyền tải chính xác là yêu cầu bắt buộc" - bà Trâm Anh khẳng định.
Theo thống kê của Meta (công ty mẹ của Facebook, Instagram), video ngắn Reels đang chiếm 50% thời lượng sử dụng trên Instagram của giới trẻ Gen Z. Mỗi ngày, nền tảng này ghi nhận 4,5 tỉ Reels được chia sẻ, doanh thu từ Reels tăng gấp đôi so với cùng kỳ, và Meta đã chi trả hơn 2 tỉ USD cho nhà sáng tạo nội dung. Với hơn 3 tỉ người dùng mỗi tháng, Facebook trở thành "sân khấu" toàn cầu để các nhà sáng tạo Việt kết nối và lan tỏa giá trị.
Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của KOL, KOC cũng kéo theo nhiều vấn đề. Đại diện Theanh28 Entertainment nhấn mạnh các nền tảng mạng xã hội phải bảo đảm thông tin xuất hiện đồng bộ, nhanh nhưng phải chính xác và trách nhiệm. "Liệu việc vi phạm thông tin, bán hàng giả, hàng kém chất lượng có chỉ thuộc về KOL, KOC?" - đại diện này đặt câu hỏi. Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị An, Giám đốc HealthBridge Canada tại Việt Nam, lưu ý về quảng cáo thuốc lá điện tử và các nội dung vi phạm pháp luật, đồng thời cảnh báo rằng còn nhiều hình thức quảng cáo sai lệch khác do người bán lợi dụng nền tảng. Về vấn đề này, ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - thông tin trong 3 năm qua, cơ quan quản lý đã thiết lập cơ chế kết hợp giữa con người và thuật toán tự động để phát hiện, xử lý nội dung vi phạm. Cơ chế xử lý đạt tỉ lệ rà quét hơn 90%. Gần đây, các nền tảng cũng tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm ngăn chặn ngay từ bước nội dung được tải lên, giúp việc kiểm duyệt trở nên chủ động và hiệu quả hơn.
Để phát triển bền vững, các KOL, KOC cần xây dựng bằng nội dung tử tế, không chiêu trò. Ảnh: DUY PHÚ
Xây dựng hệ sinh thái bền vững, trách nhiệm
Theo ông Lê Quang Tự Do, các đơn vị liên quan nhận thấy nhiều KOL, KOC hiện vẫn hạn chế về kiến thức pháp luật. Do đó, cơ quan quản lý sẽ tập trung vào việc nâng cao nhận thức của KOL và KOC thông qua chương trình phổ biến pháp luật nhằm tăng "đề kháng" trước những cám dỗ về lợi ích cá nhân. Ba nền tảng lớn nhất tại Việt Nam gồm Facebook, YouTube và TikTok cần tiếp tục đồng hành phổ biến kiến thức, đồng thời triển khai các bộ lọc và tính năng giúp người dùng phát hiện, cảnh báo nội dung vi phạm. Chế tài răn đe và xử phạt với những cá nhân cố tình sai phạm nhiều lần, trường hợp nặng có thể xử lý hình sự. "Cơ quan chức năng có trách nhiệm liên đới phải liên tục cập nhật thông tin, ứng dụng công nghệ mới để rà quét, phát hiện vi phạm, đồng thời duy trì kết nối với đội ngũ KOL, KOC nhằm kịp thời cung cấp dữ liệu và định hướng truyền thông hiệu quả" - ông Lê Quang Tự Do nói.
Theo đại diện Theanh28 Entertainment, dù việc giám sát cộng đồng đóng vai trò tích cực, song chỉ hiệu quả lâu dài nếu đi kèm với sự phối hợp giữa các nền tảng, cơ quan chức năng. Các bên liên quan, từ nhà bán hàng, KOL và nền tảng phát sóng, đều phải cam kết chịu rủi ro nếu để xảy ra quảng cáo sai sự thật. Trách nhiệm không chỉ của riêng một phía. "Thương hiệu phải bảo đảm sản phẩm đúng cam kết, người nổi tiếng phải xem xét kỹ trước khi đứng ra đại diện, nền tảng mạng xã hội cần có bộ lọc tự động và chính sách kiểm duyệt mạnh hơn, còn cơ quan quản lý sẽ luôn theo sát diễn biến để kịp thời có hành động" - đại diện này đề xuất.
Về trách nhiệm của nền tảng, bà Mai Nguyễn, Quản lý Đối tác Chiến lược Meta, cho hay đơn vị sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình hỗ trợ như Meta Creator Connect, khóa đào tạo chỉnh sửa và tối ưu nội dung nhằm nâng cao năng lực cho cộng đồng sáng tạo Việt. "Meta mong muốn không chỉ đồng hành mà còn phát triển cùng các nhà sáng tạo nội dung Việt Nam, hướng tới một hệ sinh thái bền vững và có trách nhiệm" - đại diện Meta cam kết.
Dưới góc nhìn từ KOL, KOC, ông Phạm Mạnh Khôi, chủ kênh Chú Khôi Nhân Sự, cho hay để nổi bật trên các nền tảng mạng xã hội, nhà sáng tạo nội dung không chỉ cần ý tưởng hay mà còn phải đầu tư nghiêm túc cho trang phục, ngoại hình, bối cảnh và các mối quan hệ hỗ trợ. Nghiên cứu kỹ tệp khán giả là yếu tố then chốt để nội dung được đón nhận, trong khi video cần ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề. Thành công trong nghề này đến từ 99% kỹ thuật và đam mê, chỉ 1% là may mắn. Người theo nghề phải học liên tục, trau dồi mỗi ngày. Ông Khôi cũng cảnh báo về việc làm nội dung gây tranh cãi hoặc dựng chuyện để đạt hàng triệu lượt xem: "Cách này không mang lại giá trị lâu dài. Dù lượt view cao, tỉ lệ chuyển đổi sang người theo dõi thường rất thấp, khiến kênh nhanh chóng bị thoái trào". Trong khi đó, ông Hồ Khắc Vĩnh, chủ kênh Vĩnh Thích Ăn Ngon, bày tỏ tự hào khi được đề cử ở ba hạng mục: Nhà sáng tạo nội dung của năm, Nhà sáng tạo nội dung truyền cảm hứng và Cá nhân vì cộng đồng. Ông nhấn mạnh việc sáng tạo nội dung số đang được nhìn nhận như một nghề thực thụ và khuyên các bạn trẻ trước khi bỏ học hay bỏ việc theo nghề này thì nên cân nhắc kỹ: "Nghề này nhìn từ bên ngoài lấp lánh, nhưng khi thật sự bước vào sẽ thấy nhiều góc khuất. Hãy đặt chất lượng và giá trị lan tỏa lên hàng đầu, thay vì chạy theo lượt xem ngắn hạn".
Bà Tạ Thu Hương, Giám đốc Truyền thông và Quảng cáo kỹ thuật số Unilever Việt Nam, nhận định nền kinh tế nhà sáng tạo tại Việt Nam còn nhiều tiềm năng. Để phát triển, hệ sinh thái cần chung tay xây dựng nền kinh tế niềm tin: không lan truyền thông tin sai lệch, không giật tít câu view và các nền tảng cần hạn chế ưu tiên nội dung phản cảm. "Đây không phải trách nhiệm riêng mà là nhiệm vụ chung của cơ quan quản lý, thương hiệu, nhà sáng tạo, đại lý lẫn nền tảng" - bà Thu Hương nói.
Đề cao trách nhiệm xã hội
Ông Dương Anh Đức - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP HCM - khẳng định thành phố luôn tạo điều kiện thuận lợi cho mọi nhà sáng tạo nội dung, với mong muốn phát triển đồng thời cả đời sống tinh thần lẫn kinh tế của người dân. Ông Đức kỳ vọng TP HCM sẽ là nơi "đất lành chim đậu", nơi mọi người có thể làm việc, sáng tạo và phát huy khả năng của mình, góp phần mang lại điều tốt đẹp cho xã hội. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh trách nhiệm xã hội của KOL và KOC trong quá trình sáng tạo. Bởi lời nói của họ có sức lan tỏa mạnh mẽ, với hàng triệu người theo dõi và hưởng ứng. Ông lưu ý, KOL và KOC cần tránh xa lòng tham, sống tử tế và tuân thủ pháp luật để ngăn chặn những tác động tiêu cực. "Nếu cổ xúy điều không tốt đẹp, sẽ ảnh hưởng xấu đến cộng đồng" - ông Dương Anh Đức nhấn mạnh.
Giá trị nhân bản là cốt lõi
Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lê Hải Bình nhấn mạnh gốc rễ của nghề sáng tạo nằm ở những giá trị nhân bản. Những yếu tố này mới chính là điều chạm đến khán giả và thu hút lượt xem, chứ không phải kỹ xảo hay chiêu trò. Theo ông, Việt Nam có nhiều chất liệu để giới thiệu ra quốc tế, từ ẩm thực, cà phê đến văn hóa, lịch sử. Các chỉ số như lượt xem, lượt chia sẻ hay hệ thống đo quét sẽ giúp cộng đồng sáng tạo điều chỉnh nội dung trong thời gian tới. Cơ quan quản lý luôn sẵn sàng đồng hành với người sáng tạo qua 5 hướng hỗ trợ: định hướng giá trị, cung cấp thông tin chính thống, tổ chức tập huấn, tạo môi trường giao lưu và bảo đảm nội dung đúng pháp luật.
Sáng 29-11, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT tổ chức Ngày hội Sáng tạo nội dung số Việt Nam - Vietnam iContent 2025, tại TP HCM.
Bà Mai Nguyễn, Quản lý Đối tác Chiến lược của Tập đoàn Meta, cho biết Reel (thước phim ngắn) đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ phía người dùng, đặc biệt giới trẻ GenZ. Công cụ này đang chiếm đến 50% thời lượng người dùng Instagram.
Meta thống kê có 4,5 tỉ Reels được chia sẻ trên các nền tảng Meta như Facebook, Instagram mỗi ngày. Trong năm vừa qua, Meta đã chi trả hơn 2 tỉ USD cho các nhà sáng tạo nội dung, trong đó doanh thu từ Reels tăng gấp đôi so với cùng kỳ.
Cho biết nền tảng Facebook hiện duy trì hơn 3 tỉ người dùng/tháng, bà Mai Nguyễn khẳng định Meta sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình hỗ trợ như Meta Creator Connect, khóa đào tạo chỉnh sửa và tối ưu nội dung.
Trong phiên đối thoại mở với cơ quan quản lý, các nhà sáng tạo nội dung và khách mời nêu nhiều thách thức trong kỷ nguyên số.
Phiên đối thoại mở giữa KOL, nhãn hàng cùng lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Đại diện Theanh28 Entertainment đặc biệt nhấn mạnh bài toán làm sao để thông tin trên các nền tảng được đồng bộ, nhanh nhưng phải bảo đảm tính chính xác và trách nhiệm.
"Liệu trách nhiệm về việc đưa ra thông tin sai lệch, bán hàng giả, hàng kém chất lượng có phải chỉ thuộc về KOC, KOL?" - đại diện Theanh28 Entertainment nêu vấn đề.
Giải đáp, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, cho biết các đơn vị liên quan nhận thấy nhiều KOL, KOC vẫn thiếu hiểu biết về pháp luật.
Do đó, chương trình lần này sẽ tập trung nâng cao nhận thức, tăng "đề kháng" cho KOL, KOC trước những cám dỗ về lợi ích cá nhân. Khi nắm vững quy định, người sáng tạo nội dung sẽ dễ dàng nhận diện hành vi vi phạm.
Tuy nhiên, theo ông Lê Quang Tự Do, trong câu chuyện này cũng có trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội.
Lãnh đạo Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử lưu ý 3 nền tảng lớn tại Việt Nam gồm Facebook, YouTube và TikTok cần tiếp tục phổ biến kiến thức, triển khai các bộ lọc và tính năng cảnh báo nội dung vi phạm cho người dùng.
Ngoài ra, cơ quan quản lý nhà nước đóng vai trò then chốt, có trách nhiệm liên tục cập nhật thông tin, ứng dụng công nghệ để rà quét vi phạm, đồng thời duy trì kết nối với đội ngũ KOL, KOC nhằm cung cấp dữ liệu và định hướng truyền thông hiệu quả.
Xu hướng này bắt nguồn từ các nền tảng mạng xã hội như TikTok với từ khóa #homelessmanprank, nơi giới trẻ tạo ra các bức ảnh AI người lạ đang lục lọi tủ lạnh, dùng bàn chải đánh răng, hay thậm chí nằm ngủ trên giường của cha mẹ.
Sự lo lắng tột độ của phụ huynh được ghi lại qua các tin nhắn và cuộc gọi liên tục, khiến các video này nhanh chóng đạt hàng triệu lượt xem.
Khi lan truyền về Trung Quốc qua Douyin (nền tảng tương tự TikTok dành cho Trung Quốc), trò đùa được "bản địa hóa" thành các tình huống như con cái gửi ảnh cho cha mẹ với lời nhắn "người họ hàng xa đang đứng trước cửa" hay vợ gửi cho chồng hình ảnh người lạ ngồi trong bếp.
"Ăn mày AI đột nhập" ở Trung Quốc bắt nguồn từ các nền tảng quốc tế như TikTok với từ khóa #homelessmanprank. Ảnh: Sina
Ảnh chụp màn hình kết quả tìm kiếm trò đùa "ăn mày AI đột nhập" trêu chọc cha mẹ trên một nền tảng video ngắn của Trung Quốc. Ảnh: Sina
Ban đầu, nhiều người xem và người chơi coi đây là trò đùa vô hại. Tuy nhiên, hậu quả thực tế đã chứng minh điều này gây ra thiệt hại về tinh thần và lãng phí nguồn lực công cộng
Tân Hoa Xã mới đây đưa tin một người vợ ở tỉnh An Huy dùng AI tạo ra hình ảnh "người lạ ngồi trong bếp" và gửi cho chồng đang đi ăn bên ngoài. Cô chỉ muốn "thử lòng" chồng nhưng không ngờ hình ảnh quá thật khiến người chồng tin là có kẻ xâm nhập nhà mình.
Người chồng lập tức gọi điện báo cảnh sát. Khi cảnh sát đến nơi mới phát hiện là báo động giả. Cảnh sát sau đó phê bình người vợ, nhấn mạnh rằng việc dùng AI gây hoang mang là lãng phí nghiêm trọng nguồn lực công cộng.
Thậm chí, một phụ huynh chia sẻ trên Douyin về sự hoảng loạn của mình: "Tối qua thấy tin nhắn con gửi, tôi thực sự đã gọi cảnh sát".
Người này sau đó biết là giả, gọi lại cho cảnh sát để giải thích, nhưng quá muộn. Cảnh sát xuất hiện với 4-5 xe cảnh sát và phụ huynh đó trách mắng đứa con một trận.
Người con gửi ảnh ăn mày vào nhà, nói dối là "anh họ xa", khiến người bố hoảng loạn. Vì lo sợ, ông tức tốc chạy về nhà. Ảnh: Sina
Theo Tân Hoa Xã, những sự cố bất ngờ do ảnh AI tạo ra không hiếm gặp ở Trung Quốc. Chẳng hạn, tại một khu dân cư ở TP Quảng Châu, người con dùng ảnh AI "ăn mày đột nhập" gửi cho cha mẹ, khiến hình ảnh lan truyền trong nhóm cư dân và gây ra sự hoang mang trên diện rộng.
Thậm chí, AI còn bị lạm dụng trong giao dịch thương mại, khi nhiều khách hàng dùng ảnh AI tạo cảnh sản phẩm hư hỏng để yêu cầu người bán hoàn tiền.
Bên cạnh đó, để lôi kéo sự chú ý, một người dùng mạng xã hội tại tỉnh Sơn Đông đã dùng AI bịa đặt cảnh "livestream bán hàng trong tù" và bị cảnh sát xử phạt vì gây rối trật tự.
Trước tình trạng trên, kể từ ngày 1-9, Trung Quốc chính thức áp dụng quy định mới, yêu cầu nội dung do AI tạo ra phải có dấu hiệu nhận biết rõ ràng để bảo đảm tính minh bạch.
Tuy nhiên, theo khảo sát gần đây của Pháp trị Nhật báo, việc thực thi quy định này vẫn thiếu đồng bộ. Kết quả, trên mạng vẫn tràn lan các bức ảnh AI nhìn như thật mà chẳng có dấu hiệu báo trước. Điều này làm lung lay niềm tin lâu nay rằng "cứ có ảnh là thật", khiến mọi người ngày càng bối rối, không biết đâu mới là thông tin đáng tin cậy.
Ngày 28-11, Sở Công Thương TPHCM phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo "Trí tuệ nhân tạo - Đột phá xuất khẩu số", thu hút đại diện nhiều hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ tham dự. Sự kiện nhằm chia sẻ kinh nghiệm, định hướng và giải pháp ứng dụng AI vào hoạt động sản xuất - kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và xuất khẩu.
Ông Nguyễn Trường Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho biết TPHCM xác định chuyển đổi số toàn diện, phát triển thương mại điện tử và ứng dụng AI là nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới mô hình kinh doanh, hình thành hệ sinh thái số hiệu quả và bền vững.
Mục tiêu đến năm 2025, kinh tế số chiếm khoảng 20% GDP và đến năm 2030 chiếm 30%. Trong ngành công thương, thương mại điện tử được xem là lĩnh vực tiên phong dẫn dắt chuyển đổi số và xuất khẩu số.
Ông Nguyễn Trường Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, phát biểu tại hội thảo
"Sở Công Thương cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, góp phần xây dựng một thành phố hiện đại và sáng tạo trong bối cảnh kinh tế số toàn cầu tăng trưởng mạnh, AI đang trở thành công nghệ lõi, góp phần tái định hình mô hình tăng trưởng, chuỗi giá trị và năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế"- ông Thi nhìn nhận.
Chia sẻ tại hội thảo, bà Vũ Ngọc Liên, Giám đốc Kinh doanh quốc tế Công ty TNHH Sản xuất Thương mại KSN Việt Nam, cho rằng AI giúp doanh nghiệp tiết giảm đáng kể nhân sự, nâng cao hiệu suất và rút ngắn thời gian xử lý công việc.
Bà Liên dẫn chứng trước đây, một bộ phận kinh doanh quốc tế cần 5 - 6 nhân sự để đảm bảo các khâu marketing số, chăm sóc gian hàng, phản hồi khách hàng lệch múi giờ, tối ưu từ khóa và chuẩn bị nội dung kỹ thuật.
"Nay chỉ cần 3 người đã có thể vận hành trơn tru. AI hỗ trợ lọc khách hàng, kiểm tra mức độ phù hợp của từng thị trường, tự động phản hồi các câu hỏi ban đầu, giúp chúng tôi tập trung nhiều hơn vào xử lý đơn hàng và phát triển sản phẩm" - bà Liên dẫn chứng.
Theo bà Liên, doanh thu từ xuất khẩu qua nền tảng số của doanh nghiệp năm 2025 tăng khoảng 300% so với phương thức marketing truyền thống. Việc học và ứng dụng AI cũng không quá phức tạp khi các nền tảng như Alibaba.com đào tạo đầy đủ cho nhân viên mới.
Ông Đinh Duy Linh, Phó Trưởng phòng Đào tạo và Khoa học công nghệ - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cơ sở TPHCM, chia sẻ tại hội thảo
Trong khi đó, ông Đinh Duy Linh, Phó Trưởng phòng Đào tạo và Khoa học công nghệ - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cơ sở TPHCM, khẳng định việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp phụ thuộc vào năng lực chuyên môn và tư duy khai thác công nghệ của đội ngũ nhân sự.
Ông Linh cho rằng doanh nghiệp cần đào tạo kỹ năng sử dụng công cụ, tổ chức bộ phận phối hợp hiệu quả và xác định mức đầu tư tương ứng với nhu cầu – từ sản xuất nội dung, marketing đơn lẻ đến hệ thống tự động phân tích dữ liệu và chăm sóc khách hàng ở quy mô lớn.
"Dù AI tạo ra nội dung nhanh, "câu chuyện hồn cốt" của sản phẩm vẫn phải đến từ đội ngũ marketing, truyền thông. Doanh nghiệp cần xác định bản sắc thương hiệu, đặc trưng sản phẩm và thông điệp riêng để tránh việc nội dung AI trở nên đại trà. AI hỗ trợ sản xuất nhưng yếu tố sáng tạo và sự am hiểu thị trường của con người vẫn giữ vai trò quyết định"- ông Linh nhấn mạnh.
Theo các báo cáo quốc tế, quy mô thị trường chuyển đổi số thế giới năm 2024 ước đạt hơn 1.000 tỉ USD và dự kiến vượt 4.600 tỉ USD vào năm 2030. Riêng thị trường AI được dự báo tăng hơn 20 lần trong thập kỷ tới.
Đại diện Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đánh giá AI có thể góp phần gia tăng giá trị thương mại toàn cầu thêm 34% - 37% vào năm 2040 nhờ giảm chi phí giao dịch, tối ưu logistics và mở rộng cơ hội xuất khẩu, kể cả đối với doanh nghiệp nhỏ.
Ngày 27-11, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Hội Điện lực Việt Nam (VEEA) khai mạc Triển lãm Công nghệ Điện lực - Techshow 2025. Đây là hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học và Công nghệ Điện lực toàn quốc năm 2025.
Triển lãm quy tụ hơn 50 gian hàng của các tổng công ty, viện nghiên cứu, các đơn vị trực thuộc EVN, doanh nghiệp sản xuất thiết bị, công nghệ trong và ngoài nước.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng Giám đốc EVN, cho hay Techshow 2025 gắn liền với chủ đề chính của hội nghị là "Chuyển dịch năng lượng và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia". "Đây là cơ hội để tiếp cận trực tiếp với các giải pháp như hệ thống lưu trữ điện (BESS), các mô hình tuabin điện gió và đặc biệt là các ứng dụng về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại tương lai của ngành điện"- ông Tuấn nói.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng Giám đốc EVN phát biểu khai mạc
Theo ghi nhận, tại Techshow 2025, các gian hàng trưng bày nhiều sản phẩm khoa học công nghệ của ngành điện Việt Nam như thiết bị lưới điện thông minh, SCADA (hệ thống giám sát và điều khiển thiết bị từ xa theo thời gian thực), OMS (Hệ thống quản lý, tối ưu vận hành lưới điện phân phối), AI camera, IoT,...
Bên cạnh đó, triển lãm còn giới thiệu thiết bị truyền tải và phân phối điện, máy biến áp, giải pháp giám sát đường dây bằng UAV, LiDAR và AI; các phần mềm mô phỏng, công nghệ tối ưu hóa vận hành nhà máy điện, giải pháp dự báo năng lượng tái tạo; cùng nhiều thiết bị, giải pháp tiết kiệm điện, hệ thống sạc xe điện, năng lượng tái tạo và lưu trữ năng lượng,...
VIDEO: Các thiết bị được trưng bày tại Techshow 2025
Các khách mời tham quan mô hình cung cấp điện cho địa phương biển, đảo
Đáng chú ý, Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia trưng bày các thiết bị drone phục vụ kiểm tra lưới điện truyền tải và công nghệ quét 3D bằng LiDAR, tạo mô hình đám mây điểm phục vụ quản lý, vận hành, trị giá lên đến tỉ đồng.
Trong khi đó, Tổng Công ty Điện lực Miền Trung giới thiệu robot giám sát trạm biến áp 110kV, giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường để báo cáo về cơ quan giám sát nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. Hiện sản phẩm đang được thử nghiệm, với chi phí ước tính hơn 400 triệu đồng.
UAV "Rồng lửa 2" phục vụ cho ngành điện như đốt dị vật, xử lý bạt ni long, diều,... vướng trên đường dây truyền tải. Thời gian bay 25 phút, sản xuất năm 2019. Sản phẩm do Công ty Truyền tải điện 2 lắp ráp, chế tạo
UAV giúp kiểm tra lưới điện truyền tải, thời gian bay 50 phút, được nhập khẩu từ nước ngoài
UAV dùng trong kiểm tra lưới điện truyền tải, thời gian bay 40 phút, được nhập khẩu từ nước ngoài
Robot tự động giám sát hệ thống điện đang trong thử nghiệm của Tổng Công ty Điện lực Miền Trung
Robot vệ sinh cách điện do công ty thành viên của EVN chế tạo
Ngày 26-11, tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP HCM (SIHUB) diễn ra Lễ khai mạc Tuần lễ Đổi mới sáng tạo, Khoa học công nghệ và Khởi nghiệp sáng tạo TP HCM (WISE HCMC+ 2025) với chủ đề "Đổi mới sáng tạo và công nghệ - Tương lai của thành phố chúng ta". Sự kiện do UBND TP HCM chỉ đạo, Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM tổ chức, kéo dài đến 28-11.
Tuần lễ có quy mô gần 200 gian triển lãm công nghệ, hàng trăm start-up với 15 sự kiện liên quan trong lĩnh vực khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
Theo ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, WISE HCMC+ không chỉ nổi bật ở quy mô mà sẽ trở thành điểm hẹn thường niên của tư duy đổi mới, của trí tuệ Việt Nam, của cộng đồng quốc tế; là nơi cái mới nảy mầm, nơi những cơ hội được nhận diện, nơi ý tưởng được chắp cánh và nơi khát vọng được truyền đi.
Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch UBND TP HCM, cho biết chính quyền TP HCM cam kết luôn đồng hành cùng cộng đồng đổi mới sáng tạo trong mọi giai đoạn phát triển, đồng thời phát huy tối đa vai trò định hướng, dẫn dắt, kết nối, hợp tác và chia sẻ. Đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là tầm nhìn chiến lược nhằm thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo, góp phần định vị TP HCM là trung tâm sáng tạo hàng đầu của khu vực và thế giới.
Chiều 26-11, trong khuôn khổ Diễn đàn kinh tế Mùa thu 2025, đã diễn ra lễ công bố Tuyên bố chung giữa TPHCM và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) về Sáng kiến thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi công nghiệp có trách nhiệm tại Việt Nam.
Đây là dấu mốc quan trọng, không chỉ gắn kết Việt Nam với mạng lưới đổi mới toàn cầu mà còn đánh dấu một sáng kiến hợp tác tiên phong giữa Việt Nam và WEF trong lĩnh vực chuyển đổi sản xuất thông minh tại các quốc gia đang phát triển.
Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã chứng kiến lễ ký.
Theo đó, hai bên nhất trí cùng nhau thực hiện, trên cơ sở phù hợp, sáng kiến thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi công nghiệp có trách nhiệm tại TPHCM, Việt Nam, qua đó đóng góp vào quá trình phát triển Hệ điều hành Lighthouse (Lighthouse OS) ở phạm vi toàn cầu.
Hỗ trợ chiến lược về sản xuất thông minh và triển khai thí điểm tại TPHCM, Việt Nam thông qua các công cụ thực tiền, triển khai những hoạt động nâng cao năng lực và chia sẻ tri thức.
Tuyên bố chung giữa TP HCM và Diễn đàn Kinh tế Thế giới
Ông Børge Brende, Chủ tịch WEF, khẳng định Việt Nam là một trong những nền kinh tế thể hiện rõ tinh thần năng động và bứt phá mạnh mẽ trong những năm qua.
Không chỉ là "ngôi sao đang lên", Việt Nam còn dần trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế toàn cầu nhờ tốc độ tăng trưởng ấn tượng, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện và vai trò ngày càng rõ nét trong chuỗi cung ứng thế giới.
Trong bối cảnh toàn cầu đang trở nên phức tạp và phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn, việc thành lập Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TPHCM (HCMC C4IR) mang ý nghĩa chiến lược, góp phần chuyển hóa các công nghệ mới nổi thành những giải pháp thực tiễn.
Trung tâm sẽ là cầu nối giữa nghiên cứu, thử nghiệm chính sách và triển khai ứng dụng, tạo ra những tác động tích cực cho cả Việt Nam và khu vực.
"Việt Nam đang từng bước kiến tạo một tương lai thịnh vượng hơn, không chỉ cho khu vực châu Á mà cho cả thế giới" - ông Børge Brende nói.
Chiều 25-11, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) và Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) chính thức ký thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2025–2030.
Lễ ký thỏa thuận hợp tác giữa VNPT và Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Thúy Quỳnh
Theo nội dung thỏa thuận, hai bên sẽ cùng triển khai nhiều chương trình trọng điểm trên các lĩnh vực: Đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo và phát triển mô hình đại học số.
Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, hai bên phối hợp xây dựng chương trình đại học và sau đại học phù hợp với nhu cầu thực tiễn của VNPT; đẩy mạnh đào tạo ngắn hạn, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ, kỹ sư, chuyên gia kỹ thuật của tập đoàn.
Đồng thời mở rộng cơ chế thực tập, tuyển dụng và phát triển nhân lực chất lượng cao từ ĐHQGHN cho hệ sinh thái VNPT. Các nền tảng học tập trực tuyến, mô hình đào tạo từ xa, học tập qua dự án cũng sẽ được hai bên nghiên cứu triển khai.
Về hợp tác khoa học công nghệ, VNPT và ĐHQGHN đặt trọng tâm vào các hướng nghiên cứu có tính ứng dụng cao như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), robotics, tự động hóa, điện toán đám mây, an toàn thông tin và chuyển đổi số trong các ngành trọng điểm.
Một hướng quan trọng trong hợp tác là phối hợp "thương mại hóa" kết quả nghiên cứu, đưa các sản phẩm khoa học công nghệ vào thực tiễn doanh nghiệp và đời sống xã hội.
Đáng chú ý, VNPT sẽ đồng hành cùng ĐHQGHN trong phát triển hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin để xây dựng đại học thông minh tại khu đô thị ĐHQGHN tại Hoà Lạc (Hà Nội). Triển khai các nền tảng quản trị đại học thông minh, phòng thí nghiệm số, lớp học số và các giải pháp Digital Twin hỗ trợ tối ưu hóa hoạt động đào tạo, nghiên cứu và quản trị.
Bên cạnh đó, VNPT cũng xem xét hỗ trợ học bổng, tài trợ cơ sở vật chất nghiên cứu và các gói cước ưu đãi cho cán bộ, giảng viên, sinh viên của ĐHQGHN.
PGS-TS Hoàng Minh Sơn, Chủ tịch Hội đồng, Giám đốc ĐHQGHN, và Tổng giám đốc VNPT Huỳnh Quang Liêm cam kết đồng hành tại lễ ký
Phát biểu tại lễ ký kết, PGS-TS Hoàng Minh Sơn, Chủ tịch Hội đồng, Giám đốc ĐHQGHN, cho biết sự kiện ký kết giữa ĐHQGHN và VNPT là một cột mốc chiến lược, hiện thực hóa tinh thần "Đồng hành - Sáng tạo - Phát triển" trong gắn kết nhà trường với doanh nghiệp, tri thức với thực tiễn, nghiên cứu với sản xuất, đào tạo với thị trường lao động chất lượng cao.
Với uy tín, năng lực và tinh thần đổi mới của mỗi bên, mục tiêu hướng tới của VNPT và ĐHQGHN là hợp tác để cùng kiến tạo những giá trị đột phá, góp phần thúc đẩy khoa học công nghệ, giáo dục.
Tổng giám đốc VNPT Huỳnh Quang Liêm cho biết VNPT cam kết đồng hành cùng nhà trường một cách thực chất, liên tục và hiệu quả với các hành động và kế hoạch cụ thể để đưa thỏa thuận ngày hôm nay trở thành một hình mẫu hợp tác giữa doanh nghiệp và nhà trường trong kỷ nguyên số.
"Hợp tác này không chỉ mang giá trị song phương mà còn có ý nghĩa thiết thực đối với quốc gia, góp phần phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, xây dựng mô hình đại học tiên tiến và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam" - ông Huỳnh Quang Liêm nhấn mạnh.
Sáng 25-11, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2025 với chủ đề "Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số" đã bước vào phiên họp đầu tiên tại TP HCM.
Robot giới thiệu diễn đàn ngay cổng ra vào
Bên cạnh các sự kiện chính, Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2025 còn có nhiều gian hàng trưng bày hàng loạt công nghệ, thể hiện rõ định hướng phát triển xanh gắn với chuyển đổi số. Ngay từ khu vực cổng vào, robot tự động giới thiệu thông tin về diễn đàn đã thu hút sự chú ý của nhiều khách tham dự.
Bên trong khu trưng bày, các gian hàng được bố trí theo hướng công nghệ cao, với nhiều giải pháp ứng dụng AI và công nghệ số.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp khác cũng trình diễn các thiết bị khám sức khỏe tự động và cánh tay robot – những ứng dụng công nghệ mới đang nhận được sự quan tâm lớn.
Công ty CP Công nghệ Arobid Arobid giới thiệu mô hình triển lãm thương mại số, cho phép doanh nghiệp tham gia hội chợ trực tuyến, xây dựng gian hàng ảo và giao thương trực tiếp giữa nhà mua và nhà bán, được duy trì liên tục 365 ngày, 24/7 trên nền tảng số hóa. Thông qua nền tảng này, doanh nghiệp có thể giảm chi phí từ 50% đến 80%, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu nhanh hơn và hiệu quả hơn
Hãng công nghệ Foxconn trưng bày hai mẫu robot hình người, phục vụ cho việc sản xuất
Robot của Foxconn trình diễn tại sự kiện
Hera là sản phẩm máy bay không người lái do Công ty Realtime Robotics Việt Nam (RtR), một công ty công nghệ Việt Nam, phát triển và sản xuất. Sản phẩm này được đánh giá cao với khả năng hoạt động đa địa hình, có thể gấp gọn và vận chuyển dễ dàng, và đã được xuất khẩu sang Mỹ, phục vụ cho hoạt động của quân đội. Hera nhỏ gọn, có thể gắn bốn camera, gấp bỏ vừa ba lô để một người mang. Sức nâng của Hera lên đến 15kg. Thời gian bay lên tới 56 phút khi không mang tải và 50 phút với tải 1kg, 16 phút với tải 15kg, phục vụ cho các lĩnh vực an ninh, quốc phòng, cứu hộ cứu nạn và công nghiệp.
Gremsy trưng bày hệ thống gimbal, payload và module camera chuyên dụng cho máy bay không người lái (UAV)
TORmem - một công ty công nghệ sâu có trụ sở tại Mỹ, chuyên về hạ tầng điện toán tập trung bộ nhớ cấp rack, giới thiệu các thiết bị phục vụ cho xây dựng trung tâm dữ liệu AI
Diễn đàn Kinh Tế mùa Thu 2025 có sự tham gia của đại diện lãnh đạo các quốc gia, khoảng 30 cơ quan đại diện ngoại giao của các nước tại Việt Nam, cùng chuyên gia, nhà khoa học và hơn 500 doanh nghiệp trong nước thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, diễn đàn còn thu hút 70 đoàn đến từ các trung tâm đổi mới sáng tạo và các tập đoàn lớn, 6 đoàn từ các bộ, ngành quốc tế (Úc, Trung Quốc, Kuwait, Malaysia…); 8 đoàn từ các địa phương quốc tế; 7 đoàn từ các tổ chức quốc tế lớn như Liên hợp quốc (UN), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), 10 Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (C4IR) toàn cầu
Lớp tập huấn diễn ra trong 2 ngày, từ ngày 24 đến ngày 25-11 cho các cơ quan báo chí trên cả nước theo hình thức trực tiếp tại điểm cầu chính (Hội trường Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông) và trên 200 điểm cầu trực tuyến với hơn 2.000 học viên tham dự.
Chương trình tập huấn nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng, mô hình, cách làm hiệu quả để hỗ trợ các cơ quan báo chí triển khai chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tiễn của mình.
Theo ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí, báo chí Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức tòa soạn, phương thức tác nghiệp, quy trình sản xuất, quản trị nội dung và chiến lược tiếp cận độc giả.
Do đó, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy về mô hình chuyển đổi số báo chí hiệu quả cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên trở thành yêu cầu cấp thiết, không chỉ nhằm đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn mà còn bảo đảm sự phát triển bền vững của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số.
Cục trưởng Cục Báo chí khẳng định rằng đây là yếu tố then chốt giúp các cơ quan báo chí nâng cao chất lượng nội dung, đổi mới mô hình quản trị, tăng cường năng lực cạnh tranh và phục vụ tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của công chúng.
Theo Cục trưởng Lưu Đình Phúc, sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận thông tin của độc giả ngày nay đặt ra những đòi hỏi mới đối với người làm báo. Độc giả chuyển sang tiêu thụ thông tin chủ yếu qua môi trường số; họ mong muốn nội dung nhanh hơn, chính xác hơn, sinh động hơn và được thể hiện bằng nhiều định dạng phong phú như bài viết đa phương tiện, video ngắn, podcast hay đồ họa tương tác.
Chuyển đổi số báo chí không chỉ đơn thuần là việc áp dụng các công nghệ mới vào quy trình làm báo. Do vậy, "nhân tố quyết định sự thành công của quá trình này chính là đội ngũ phóng viên, biên tập viên - những người trực tiếp tạo ra và lan tỏa thông tin đến công chúng" - ông Phúc chia sẻ.
Cùng với đó, trang bị kiến thức về mô hình chuyển đổi số báo chí không chỉ là sự đầu tư cho năng lực cá nhân của người làm báo mà còn là đầu tư mang tính chiến lược cho sự phát triển của cơ quan báo chí.
Trong đợt mưa lũ kéo dài ở miền Trung, nhiều nội dung giả do AI tạo ra đã lan truyền trên mạng xã hội. Nội dung của các video này chủ yếu tập trung vào hình ảnh người dân bị mắc kẹt, lũ cuốn trôi nhà cửa, cứu hộ khẩn cấp..., thậm chí xuyên tạc tình hình và công kích lực lượng chức năng.
Các video giả này thu hút hàng trăm ngàn đến hàng triệu lượt xem, chia sẻ bởi đánh vào lòng thương cảm, gây xúc động mạnh, như cảnh cậu bé ôm chó trên mái nhà giữa biển nước, người dân vật lộn trong lũ... Nhiều tài khoản lợi dụng sự thương cảm để "câu" tương tác, bán hàng hoặc kích động dư luận.
Việc người dùng chia sẻ hình ảnh không rõ nguồn gốc khiến tin giả lan nhanh và gây hiểu lầm nghiêm trọng về tình hình thực tế.
Đáng chú ý, mặc dù đây là sản phẩm của AI nhưng khi đăng lên mạng xã hội lại không bị nền tảng dán nhãn AI.
Video được tạo bởi AI đăng trên mạng xã hội nhưng không được dán nhãn được tạo bởi AI
Ông Lê Anh Bằng, Giám đốc Giải pháp Khách hàng Công ty CP Công nghệ Haravan, cho rằng việc nhiều video được tạo hoặc can thiệp bằng AI nhưng không hiển thị nhãn "AI-generated" trên các nền tảng TikTok, Facebook có thể xuất phát từ sự thay đổi trong cách các nền tảng nhận diện và phân loại nội dung.
Theo ông Bằng, nếu một video được tạo hoàn toàn bằng AI, khả năng bị phát hiện và gắn nhãn vẫn cao. Tuy nhiên, với các nội dung có sự tham gia của con người, như sử dụng hình ảnh, video thật rồi nhờ AI hỗ trợ cắt ghép, dựng cảnh hoặc tạo chuyển động, hệ thống khó xác định ranh giới giữa "nội dung do AI tạo ra" và "nội dung có AI hỗ trợ".
Chính sự mập mờ này khiến nhiều video có yếu tố AI vẫn được hiển thị như những clip thông thường, không kèm cảnh báo.
Cũng theo ông Bằng, công nghệ AI hiện nay phát triển với tốc độ rất nhanh, trong khi các nền tảng cần thời gian để cập nhật thuật toán và xây dựng bộ tiêu chí nhận diện mới.
Trong khi phần lớn nội dung trên môi trường số hiện nay đã có sự tham gia của AI, hành lang pháp lý vẫn đang hoàn thiện, việc kiểm soát hoàn toàn là rất khó.
Vì vậy, mỗi người dùng mạng xã hội cần thận trọng hơn trong việc tiếp nhận và chia sẻ thông tin, bởi một cú nhấp chuột thiếu kiểm chứng cũng có thể vô tình tiếp tay cho tin giả lan rộng.
Một nghiên cứu của HostingAdvice, đơn vị nghiên cứu có trụ sở tại Mỹ, cho thấy 58% người Mỹ từ 18 - 43 tuổi từng bị lừa bởi nội dung do AI tạo ra. Kết quả này cảnh báo mức độ nguy hiểm ngày càng tăng của tin giả, đồng thời bào mòn niềm tin về thông tin trên các nền tảng.
Bộ GD-ĐT vừa gửi văn bản tới các sở GD-ĐT để lấy ý kiến về dự thảo hướng dẫn triển khai thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo trong giáo dục phổ thông.
Bộ GD-ĐT dự kiến việc triển khai nội dung AI thống nhất trên toàn quốc nhưng linh hoạt theo điều kiện từng địa phương, trường học
Theo Bộ GD-ĐT, trong bối cảnh mới, giáo dục AI giữ vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh tiếp nhận, mở rộng tri thức, sáng tạo trong môi trường số và thích ứng với xã hội hiện đại. AI cũng hỗ trợ hình thành năng lực ứng dụng công nghệ trong học tập và công việc.
Khung nội dung giáo dục AI được xây dựng trên bốn mạch kiến thức, tương ứng với bốn miền năng lực: Tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI. Các mạch kiến thức này bổ trợ lẫn nhau giúp học sinh hiểu ranh giới giữa sử dụng công nghệ và trách nhiệm xã hội, bảo đảm AI phục vụ con người một cách an toàn và nhân văn.
Khung nội dung chia thành hai giai đoạn: Giáo dục cơ bản (tiểu học và THCS) và định hướng nghề nghiệp (THPT), thiết kế liên thông nhưng phân hóa theo đặc điểm lứa tuổi:
Tiểu học (làm quen): Học sinh nhận biết AI qua các ứng dụng trực quan (nhận diện hình ảnh, giọng nói), hiểu rằng AI do con người tạo ra và bước đầu hình thành ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân.
THCS (hiểu biết cơ bản): Hiểu nguyên lý hoạt động (dữ liệu, thuật toán), thực hành sử dụng công cụ AI để giải quyết vấn đề học tập và nhận diện các rủi ro, thiên kiến của AI.
THPT (kiến tạo và định hướng nghề nghiệp): Học sinh thiết kế các hệ thống AI đơn giản, phát triển tư duy giải quyết vấn đề phức tạp và định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ.
Theo dự thảo, việc triển khai nội dung AI thống nhất trên toàn quốc nhưng linh hoạt theo điều kiện từng địa phương, trường học. Việc thực hiện không làm thay đổi hay gây quá tải Chương trình giáo dục phổ thông; các nội dung AI phải gắn với yêu cầu cần đạt của từng môn và phù hợp tâm lý lứa tuổi.
Các trường chủ động lựa chọn hình thức triển khai như lồng ghép vào môn học, tổ chức chuyên đề, dự án, câu lạc bộ…; phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu các địa phương phát huy tối đa nguồn lực và cơ sở vật chất sẵn có, tránh đầu tư dàn trải, không hiệu quả. Khuyến khích hợp tác, xã hội hóa để huy động các nguồn lực hỗ trợ chuyên môn, học liệu và trải nghiệm thực tế. Có giải pháp phù hợp để mọi học sinh, nhất là vùng điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đều có cơ hội tiếp cận với giáo dục AI.
Dự kiến tháng 12-2025, Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng tài liệu, tập huấn đội ngũ cốt cán triển khai thực hiện thí điểm.
Từ tháng 12-2025 đến tháng 5-2026, sẽ thí điểm tại một số cơ sở giáo dục.
Tháng 6-2026, tổng kết, đánh giá kết quả thí điểm, hoàn thiện Khung nội dung AI để đề xuất triển khai rộng rãi trong các năm học tiếp theo.
Hàng giả, hàng nhái và sản phẩm kém chất lượng đang được quảng bá tràn lan trên các kênh thông tin, khiến người dùng "sập bẫy". Theo thống kê, năm 2024, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý 47.135 vụ vi phạm với trị giá 425 tỉ đồng. Tình trạng này vẫn tiếp tục diễn ra với gần 10.000 vụ bị xử lý trong các tháng đầu năm 2025.
Dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm
Tháng 11 vừa qua, Công an tỉnh Đồng Nai bắt tạm giam Nguyễn Quốc Vũ cùng hai đồng phạm liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ hơn 1.600 chai kem chống nắng giả Hanayuki Sunscreen Body. Trước đó, Công an TP HCM khởi tố Võ Thị Ngọc Ngân (Ngân 98) về hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm giả.
Ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn giúp thị trường phát triển bền vững
Trong năm 2025, nhiều cá nhân nổi tiếng như Gia đình Hải Sen, Hằng Du Mục, Quang Linh Vlog hay Hoa hậu Thùy Tiên cũng bị xử lý liên quan đến quảng cáo, kinh doanh sản phẩm kém chất lượng, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
Trước tình hình này, ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm trở thành giải pháp cấp thiết, giúp bảo vệ người tiêu dùng và minh bạch thị trường. Bộ Công an đã triển khai thí điểm hệ thống VNIDCheck trên nền tảng VNeID, cho phép định danh và truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất thông qua tem truy xuất chống giả điện tử tích hợp QR Code, được xây dựng bài bản theo chuẩn quốc gia kết hợp với công nghệ blockchain. Người tiêu dùng chỉ cần cài ứng dụng VNeID và quét QR Code để kiểm tra và xác thực nguồn gốc sản phẩm. Bên cạnh đó, Việt Nam đã vận hành Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa quốc gia từ tháng 10-2024, mở rộng khả năng giám sát và truy xuất dữ liệu sản phẩm trên toàn quốc. Cùng với các nền tảng quốc gia, nhiều doanh nghiệp (DN) công nghệ Việt Nam đã phát triển các giải pháp truy xuất nguồn gốc riêng. Công ty CP Công nghệ Checkee cung cấp giải pháp theo dõi từng đơn vị sản phẩm trong toàn bộ quá trình sản xuất, chế biến và phân phối. Các đơn vị như TraceVerified, VTRACE hay VN Check đã ứng dụng QR Code, IoT (internet vạn vật), AI (trí tuệ nhân tạo) và blockchain (chuỗi khối) để số hóa dữ liệu sản xuất, giám sát chất lượng và bảo đảm tính minh bạch trong các ngành nghề từ nông nghiệp đến thủy sản… Hiện các công cụ như QR Code, NFC hay chip RFID (chip thông minh giúp theo dõi và kiểm tra xuất xứ sản phẩm) ngày càng phổ biến hơn, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra nguồn gốc và thông tin sản phẩm.
Chị Trương Thị Thúy Lan, ngụ tại TP HCM, cho biết để xác minh một bộ mỹ phẩm, chị quét QR Code in trên sản phẩm thì thông tin liên quan sản phẩm như website của công ty bán hàng, thành phần, giá cả, đến ngày và nơi sản xuất đều hiện rõ ràng. Điều này giúp chị quyết định mua hàng nhanh hơn.
Doanh nghiệp còn e dè
Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc đang tạo ra tác động tích cực cho hoạt động quản lý thị trường và xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Các hệ thống truy xuất tiên tiến còn góp phần nâng cao uy tín DN, tăng niềm tin của người tiêu dùng và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ các thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều hạn chế. Theo ông Phạm Văn Quân, Tổng Giám đốc Checkee, không ít DN mới chỉ dừng lại ở việc gắn QR Code hoặc chip điện tử như một hình thức nhận diện, quảng bá. Khi quét mã, người tiêu dùng thường chỉ được dẫn tới website hoặc fanpage, trong khi thông tin về quá trình sản xuất, lưu thông và kiểm định chất lượng chưa được tích hợp đầy đủ. Chi phí đầu tư ban đầu cũng là rào cản lớn, đặc biệt với các DN nhỏ và vừa. Ông Lưu Mạnh Hùng, giám đốc một công ty dệt nhuộm tại TP HCM, cho hay để xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ từ khâu đầu vào đến thành phẩm, DN phải chi một số tiền không nhỏ. Ngoài ra, hạ tầng công nghệ, bảo mật, chuẩn hóa dữ liệu và nhân lực chuyên môn cao cũng khiến nhiều DN e dè.
Về mặt công nghệ, bà Lê Ngọc Mỹ Tiên, đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP BlockchainWork, cho rằng blockchain là giải pháp tiềm năng nhờ tính minh bạch và bất biến của dữ liệu. Mỗi công đoạn trong chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, vận chuyển đến phân phối, đều có thể được ghi nhận và ký số trên nền tảng này. Khi sản phẩm hoàn thiện, một mã định danh sẽ được gắn trên bao bì, cho phép người tiêu dùng và cơ quan quản lý truy xuất toàn bộ lịch sử sản phẩm với độ tin cậy cao. "Dù vậy, ứng dụng blockchain vẫn gặp khó do thiếu sự đồng bộ giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng, trong khi chi phí vận hành còn cao" - bà Tiên cho biết.
Các chuyên gia khuyến nghị DN cần xác định rõ bài toán kinh doanh, phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro để lựa chọn mô hình truy xuất phù hợp, tránh đầu tư dàn trải. Ngoài ra, nên cân nhắc sử dụng chip RFID hoặc QR Code biến đổi để tăng tính bảo mật, tránh tình trạng dữ liệu bị làm giả. Đối với các DN lớn, blockchain có thể trở thành tiêu chuẩn bắt buộc cho đối tác và nhà cung cấp, tạo hệ sinh thái minh bạch, thống nhất từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm tới tay người tiêu dùng.
"Theo bà Lê Ngọc Mỹ Tiên, Nhà nước cần hỗ trợ xây dựng hạ tầng dùng chung, hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và DN, tạo động lực để các đơn vị trong nước ứng dụng công nghệ một cách đồng bộ.
Ngày 22-11, Triển lãm "Đồng tiền Việt Nam - Hành trình theo dòng chảy lịch sử dân tộc" chính thức được khai mạc tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 (số 8 Võ Văn Kiệt, phường Sài Gòn, TP HCM).
Đây là sự kiện do Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 tổ chức nhằm giới thiệu đến công chúng các hiện vật tiêu biểu là tiền Việt Nam qua các thời kỳ gắn liền với các giai đoạn phát triển của đất nước.
Lần đầu tiên, triển lãm trưng bày hơn 1.500 hiện vật từ năm 1875 tới nay như tờ bạc Đông Dương, Giấy bạc Cụ Hồ, tiền kháng chiến, tín phiếu, phiếu mua hàng, tiền xu… đến tiền polymer của hiện tại.
Mỗi hiện vật được gìn giữ, nâng niu, như những nhân chứng sống của từng thời kỳ. Mỗi đồng xu, tờ tiền đều khắc họa hình ảnh đất nước, con người, văn hóa, tinh thần Việt Nam, qua đó tạo nên bức tranh lớn về dòng chảy lịch sử của dân tộc, lịch sử của một đất nước kiên cường, giản dị mà tự hào.
Triển lãm "Đồng tiền Việt Nam - Hành trình theo dòng chảy lịch sử dân tộc"
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng; Phó bí thư Thành ủy TP HCM Văn Thị Bạch Tuyết cùng đại diện lãnh đạo TP HCM; lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cùng khai mạc triển lãm
Đặc biệt, triển lãm còn có không gian trải nghiệm số hóa với các màn hình chạm, để khách tham quan tìm hiểu về Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại trụ sở 49 Lý Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội. Số hóa niêm yết công khai thủ tục hành chính tại Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2…
Phát biểu tại sự kiện, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Dũng cho biết sự kiện giới thiệu đến công chúng những hiện vật tiêu biểu về tiền Việt Nam qua các thời kỳ, gắn liền với từng giai đoạn phát triển của đất nước.
"Triển lãm cho thấy trong bất cứ hoàn cảnh nào, đội ngũ cán bộ làm công tác in ấn và phát hành tiền luôn nỗ lực vượt khó, hoàn thành sứ mệnh được giao. Họ đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng một hệ thống tiền tệ - ngân hàng vững mạnh, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho công cuộc kháng chiến và kiến quốc, từng bước ổn định giá trị đồng tiền và cải thiện đời sống nhân dân" – ông Nguyễn Văn Dũng nói.
Các hiện vật tiêu biểu là tiền Việt Nam qua các thời kỳ gắn liền với các giai đoạn phát triển của đất nước sẽ được giới thiệu tại triển lãm
Theo Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng, triển lãm không chỉ góp phần phản ánh lịch sử đấu tranh, xây dựng và phát triển đất nước qua hành trình của đồng tiền Việt Nam, mà còn là dịp để giáo dục truyền thống, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, viên chức ngành ngân hàng.
Đây sẽ là một không gian triển lãm hấp dẫn với nhiều đối tượng tham quan, đặc biệt là những nhà sưu tập, người nghiên cứu về văn hóa, cổ vật, những người quan tâm đến lĩnh vực tài chính - ngân hàng và các bạn trẻ có niềm yêu thích với văn hóa, lịch sử dân tộc.
Triển lãm "Đồng tiền Việt Nam - Hành trình theo dòng chảy lịch sử dân tộc" có 4 chủ đề chính, gồm: Tiền Đông Dương; Giấy bạc tài chính/Giấy bạc "Cụ Hồ" (1945-1954); Tiền Ngân hàng Quốc gia Việt Nam (1951-1975); Tiền Ngân hàng Việt Nam (1975-1978), Tiền Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (từ 1975 đến nay) và Khu vực không gian số hóa.
Triển lãm mở cửa miễn phí vào các ngày cuối tuần, sáng từ 9 giờ, chiều từ 14 giờ, bắt đầu từ ngày 22-11-2025 đến hết tháng 4-2026, dành cho khách tham quan từ 14 tuổi trở lên.
Khách tham quan là người Việt Nam phải mang theo CCCD hoặc VNeID; khách là người nước ngoài phải mang theo hộ chiếu khi đến tham quan.
Ngoài xem trực tiếp tại triển lãm, khách có thể quét mã QR để tìm hiểu thêm
Triển lãm được tổ chức tại tầng trệt tòa nhà trụ sở Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2, một trong những công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu, nổi bật tại TP HCM. Tòa nhà đang được đề nghị xem xét công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia.
