Những ngày qua, dư luận bày tỏ sự quan tâm lớn liên quan đến thông tin về vụ cháy ô tô tại cây xăng ở TP Đà Nẵng khiến 2 thiếu niên tử nạn thương tâm.
Cẩn trọng với hình ảnh lan truyền trên mạng
Điều đáng nói, không rõ xuất phát từ đâu, một bức ảnh chụp 2 thiếu niên trong trang phục học sinh mang balo phía sau lưng được rất nhiều trang mạng xã hội trên địa bàn TP Đà Nẵng và cả nước đăng tải, gán ghép đây là hình ảnh 2 nạn nhân trong vụ cháy xe.
Về bức ảnh này, trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động mới đây, ông Huỳnh Văn Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thăng Điền, khẳng định hình ảnh thực tế từ di ảnh của nạn nhân khác biệt hoàn toàn với các bức ảnh đăng tải trên mạng xã hội.
Qua đó, có thể nhận định bức ảnh chụp 2 người trong trang phục học sinh lan truyền trên mạng là không đúng sự thật. Thực tế, cả 2 em Kiệt và Trí đều đã nghỉ học, ở khác thôn.
Nhiều người nghi ngờ đây là ảnh do AI tạo ra. Nguồn: MXK
Trong một vụ việc khác, Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao của Công an tỉnh Vĩnh Long đã xác minh hình ảnh cá sấu xuất hiện trên sông Tiểu Cần (xã Tiểu Cần) vào ngày 1-5. Thông tin này gây lo lắng đối với người dân tại địa phương.
Trước những dấu hiệu bất thường, Công an xã Tiểu Cần nhận định khả năng đây là hình ảnh đã qua chỉnh sửa hoặc tạo dựng bằng AI. Vì vậy, cơ quan công an mời làm việc đối với đương sự là L.G.D (SN 2004, ngụ xã Tiểu Cần). Ban đầu, D. một mực khẳng định là ảnh thật được D. chụp trên sông.
Qua quá trình làm việc, phân tích những điểm không hợp lý thì D. thừa nhận đã chụp ảnh đoạn sông Tiểu Cần và gửi cho người bạn ở nước ngoài. Người bạn này ghép cá sấu nổi trên sông và gửi ngược lại cho D. và D. gửi ảnh này để trêu cha, mẹ thì sau đó được phát tán rộng rãi, gây hoang mang dư luận.
Cách nhận biết
Hai vụ việc trên cho thấy việc tạo hình ảnh, video bằng AI đã vượt qua ngưỡng "nhìn là biết giả". Một số trường hợp gây nhiễu nhận thức của người dân, thậm chí xâm phạm danh dự, nhân phẩm người liên quan, gây tổn thương cho gia đình nạn nhân.
Vậy làm sao phân biệt được ảnh, video do AI tạo ra?
Theo một cán bộ Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao của Công an TP Cần Thơ, hiện nay có khá nhiều công cụ và ứng dụng (cả web và app) giúp phân tích, kiểm tra xem một hình ảnh là do AI tạo ra hay là ảnh thật.
Một số lựa chọn phổ biến và hiệu quả nhất: Các công cụ kiểm tra trực tuyến (web-based), Hive Moderation, AI or Not, Illuminarty, Is It AI, SynthID (Google đã triển khai công nghệ đóng dấu mờ kỹ thuật số (watermark) vào các hình ảnh do AI tạo ra)…
Ảnh cá sấu cả trăm ký nổi trên sông Tiểu Cần là ảnh giả, do AI tạo ra
Ngoài ra, người dùng mạng xã hội có thể nhận biết bằng thủ công, tự nhận diện qua các lỗi thường gặp của AI. Trong đó, chú ý chi tiết ở bàn tay và ngón tay, AI thường vẽ thừa hoặc thiếu ngón tay, hoặc các khớp tay trông rất kỳ lạ.
Chữ trong ảnh AI thường bị nhòe, sai chính tả hoặc là những ký tự vô nghĩa. Song song đó, cần chú ý bối cảnh xung quanh, kiểm tra những chi tiết nhỏ ở nền phía sau, thường sẽ có những vật thể bị biến dạng hoặc hòa lẫn vào nhau một cách phi lý.
Một điều đáng chú ý là ảnh AI thường có làn da quá hoàn hảo, trông giống như nhựa hoặc sáp, thiếu các lỗ chân lông tự nhiên.
Đối với video AI có một số dấu hiệu điển hình như: khuôn mặt thiếu cảm giác, hơi trơ; cử động lúng túng; hướng đầu và cơ thể không nhất quán; màu da, ánh sáng, bóng đổ thì bất thường; âm thanh không khớp với khẩu hình hoặc lẫn tạp âm…
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Đề, Phó trưởng Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao của Công an tỉnh Vĩnh Long, các nội dung video do AI tạo ra có thể giống hình ảnh, giọng nói, điệu bộ, cử chỉ thật đến 99%, khiến người dùng rất dễ nhầm lẫn, ngộ nhận nếu không kiểm chứng kỹ.
Tùy theo tính chất, mức độ, các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao của Công an tỉnh Vĩnh Long khuyến cáo người dân tuân thủ các quy định của pháp luật khi sử dụng mạng xã hội; không đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng hoặc gây hoang mang dư luận. Việc ứng dụng công nghệ AI cần hướng đến mục đích tích cực, phục vụ lợi ích chung của cộng đồng.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét